वरखेडच्या जिल्हा परिषद शाळेत नाविन्यपूर्ण विज्ञान केंद्र : Innovative science center at school in Warkhed

Innovative science center at school in Warkhed : वरखेड येथील भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक आदर्श शाळेने आता आधुनिकतेचा आणखी एक टप्पा गाठला आहे. शाळेमध्ये ‘नाविन्यपूर्ण विज्ञान केंद्र’ (Innovative Science Center) सुरू करण्यात आले आहे.

रोबोटिक्ससह २१ व्या शतकातील कौशल्यांचा विद्यार्थ्यांमध्ये संचार

बुलढाणा : चिखली तालुक्यातील वरखेड येथील भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक आदर्श शाळेने आता आधुनिकतेचा आणखी एक टप्पा गाठला आहे. शाळेमध्ये ‘नाविन्यपूर्ण विज्ञान केंद्र’ (Innovative Science Center) सुरू करण्यात आले असून, या माध्यमातून ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना २१ व्या शतकातील आव्हाने पेलण्यासाठी लागणारी आवश्यक कौशल्ये (21st Century Skills) आत्मसात करण्याचे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे.

रोबोटिक्स आणि तंत्रज्ञानाचा पाया

या विज्ञान केंद्राचे सर्वात मोठे आकर्षण म्हणजे ‘रोबोटिक्स लॅब’. आजच्या तांत्रिक युगात रोबोटिक्स हे भविष्यातील महत्त्वाचे क्षेत्र आहे. या केंद्रात विद्यार्थ्यांना केवळ रोबोटिक्सची माहिती दिली जात नाही, तर ते प्रत्यक्ष हाताळण्याचे आणि स्वतःचे रोबोट्स तयार करण्याचे प्रशिक्षण दिले जात आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये तार्किक विचारसरणी (Logical Thinking), जटिल समस्या सोडवण्याची क्षमता विकसित होत आहे.

सर्जनात्मकता (Creativity) म्हणजेच स्वतःच्या कल्पनेतून यंत्रे आणि मॉडेल्स तयार करण्याची संधी मिळत आहे.

तांत्रिक साक्षरता (Technical Literacy) अंतर्गत हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअरच्या वापराबाबत विद्यार्थी प्रगल्भ होत आहेत.

२१ व्या शतकातील कौशल्यांवर भर दिला जात आहे. केवळ पाठ्यपुस्तकी ज्ञानावर अवलंबून न राहता, विद्यार्थ्यांमध्ये संवाद कौशल्य (Communication), सहयोग (Collaboration), गंभीर विचार (Critical Thinking) आणि सर्जनशीलता (Creativity) ही ‘4Cs’ विकसित करण्यावर या केंद्राचा भर आहे. विद्यार्थ्यांना विज्ञान प्रयोगांमधून तर्कसंगत विचार करायला शिकवले जाते, जेणेकरून ते भविष्यात कोणत्याही क्षेत्रात मागे राहणार नाहीत.

ग्रामीण विद्यार्थ्यांसाठी संधीचे नवे दालन

शिक्षण क्षेत्रातील या बदलाबाबत बोलताना शाळेच्या वतीने सांगण्यात आले की, आमचा उद्देश ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना जागतिक दर्जाचे शिक्षण देणे आहे. रोबोटिक्स आणि आधुनिक विज्ञान केंद्राच्या माध्यमातून विद्यार्थी केवळ शिकत नाहीत, तर ते प्रयोगशील बनत आहेत. २१ व्या शतकातील तंत्रज्ञान त्यांच्या हाताशी आल्यामुळे आत्मविश्वास वाढला आहे.

शिक्षणात होणार क्रांती

या विज्ञान केंद्रामुळे शाळेतील वातावरण आता पूर्णपणे बदलले आहे. विद्यार्थी आता केवळ वर्गात बसून शिक्षण घेत नाहीत, तर ते ‘लर्निंग बाय डूइंग’ (Learning by Doing) या तत्त्वावर काम करत आहेत. विज्ञान केंद्रातील सुविधांमुळे शाळेचा परिसर आता एका छोट्या ‘इनोव्हेशन हब’मध्ये रूपांतरित झाला असून, पालकांकडूनही या उपक्रमाचे मोठ्या प्रमाणावर स्वागत होत आहे. वरखेडच्या या जिल्हा परिषद शाळेने सुरू केलेला हा उपक्रम इतर शाळांसाठीही एक आदर्शवत ठरत आहे.