Action taken against gutkha in Mehkar : मेहकरमध्ये गुटखा विरोधात कारवाई: एक लहान मासा, पण मोठे प्रश्न
डोणगाव प्रतिनिधी : अमरावती येथील अन्न व औषध प्रशासनाच्या पथकाने मेहकर येथे केलेल्या कारवाईने सध्या संपूर्ण तालुक्यात चर्चेला उधाण आले आहे. प्रतिबंधित गुटखा आणि पान मसाल्याच्या साठ्यावर टाकलेल्या छाप्यात ५८ हजार रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला असून, एका आरोपीला अटकही करण्यात आली आहे. वरवर पाहता ही एक यशस्वी कारवाई वाटत असली तरी, या घटनेने अनेक अनुत्तरित प्रश्न निर्माण केले आहेत, जे स्थानिक प्रशासनाच्या कार्यक्षमतेवर आणि प्रामाणिकपणावर प्रकाश टाकतात.
कारवाईचा तपशील:
१४ जुलै रोजी, अन्न व औषध प्रशासन विभागाला मेहकर येथील छोटा इमामवाडा परिसरात युनुसोद्दीन शब्बीरोद्दीन (वय ६२) नावाचा व्यक्ती आपल्या राहत्या घरी प्रतिबंधित गुटखा व पान मसाल्याची साठवणूक आणि विक्री करत असल्याची माहिती मिळाली. या माहितीच्या आधारे, अन्न व औषध प्रशासन विभागाचे संदीप सूर्यवंशी (अन्नसुरक्षा अधिकारी, दक्षता), विजय घोंगे, अनुराग चव्हाण (अन्नसुरक्षा अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य, अमरावती) यांनी सहाय्यक आयुक्त प्रमोद पाटील आणि स. द. केदारे (सहाय्यक आयुक्त, अमरावती विभाग) यांच्या मार्गदर्शनाखाली ही कारवाई केली. मेहकर पोलीस स्टेशनचे ठाणेदार व्यंकटेश आलवार यांच्या मार्गदर्शनाखाली पोलीस उपनिरीक्षक कांचन जारवाल, प्रदीप राठोड आणि इतर पोलीस कर्मचाऱ्यांनी या छाप्यात सहभाग घेतला.
छाप्यादरम्यान, सुगंधित पान मसाला आणि सत्संग अन्नपदार्थांचा साठा आढळून आला, ज्याची किंमत ५८ हजार ५४४ रुपये होती. या प्रकरणी युनुसोद्दीन शब्बीरोद्दीन यांच्याविरुद्ध अन्न सुरक्षा अधिकारी गुलाबसिंग किर्ता वसावे (वय ५२) यांनी दिलेल्या फिर्यादीवरून कलम २२३, २७४, २७५, १२३, ३(५) BNS सह कलम ५९, २६(२)(i), २६(२)(iv), २७(३)(d), २७(३)(e)३(१)(zz)(iv) अन्न सुरक्षा कायदा २००६ नुसार कारवाई करण्यात आली.
खोदा पहाड, निकला चूहा?
या कारवाईने मेहकर तालुक्यात एक वेगळीच चर्चा सुरू झाली आहे. अमरावती येथील पथकाने एवढ्या मोठ्या गाजावाजासह केलेली कारवाई केवळ ५८ हजार रुपयांच्या मुद्देमालासाठी होती, हे अनेकांना खटकले आहे. “खोदा पहाड, निकला चूहा” या म्हणीप्रमाणेच ही कारवाई झाली का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. कारण, मेहकर तालुक्यात, विशेषतः डोणगावसारख्या ठिकाणी, प्रतिबंधित गुटखा सर्रासपणे विकला जातो. डोणगाव तर गुटख्याचे ‘हब’ म्हणून ओळखले जाते, जिथे मोठ्या प्रमाणात घाऊक विक्री होते. असे असतानाही, स्थानिक पोलीस आणि अन्न व औषध प्रशासन विभागाला हा ‘गुटख्याचा डोंगर’ का दिसत नाही, हा एक मोठा प्रश्न आहे.
स्थानिक प्रशासनाच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह:
अमरावती येथील पथकाला मेहकरमधील गुटख्याचा साठा दिसतो, पण बुलढाणा जिल्ह्यातील स्थानिक पोलीस आणि अन्न व औषध प्रशासनाला तो का दिसत नाही? हा प्रश्न स्थानिक प्रशासनाच्या कार्यक्षमतेवर आणि प्रामाणिकपणावर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करतो. काही ठिकाणी तर ‘साहेब खूप कडक आले आहेत’ असा धाक दाखवून गुटखा शौकिनांकडून जास्त पैशात गुटखा विकला जात असल्याचीही चर्चा आहे. याचा अर्थ असा होतो की, प्रशासकीय यंत्रणेतील काही घटक या अवैध धंद्यात अप्रत्यक्षपणे सामील आहेत किंवा त्याकडे दुर्लक्ष करत आहेत.
निष्कर्ष:
मेहकरमधील ही कारवाई केवळ एक सुरुवात असावी, अशी अपेक्षा आहे. केवळ ५८ हजार रुपयांच्या मुद्देमालावर समाधान न मानता, या अवैध धंद्याच्या मुळाशी जाऊन मोठ्या रॅकेटचा पर्दाफाश करणे आवश्यक आहे. स्थानिक प्रशासनाने आपली जबाबदारी ओळखून, अशा अवैध धंद्यांना आळा घालण्यासाठी कठोर पावले उचलणे गरजेचे आहे. अन्यथा, अशा ‘छोट्या’ कारवाया केवळ दिखावा ठरतील आणि गुटख्यासारख्या व्यसनामुळे समाजाचे होणारे नुकसान असेच सुरू राहील.
