Lost in the glitter of the mall : पुण्याच्या एका चकचकीत मॉलमध्ये, जिथे आधुनिकतेचा डामडौल आणि शहरी जीवनाचा वेग अनुभवता येतो, तिथे एका क्षणासाठी थांबून विचार केला, तर एक विदारक सत्य आपल्या डोळ्यासमोर उभे राहते. १७० ग्रॅम पॉपकॉर्नसाठी ५६५ रुपये मोजताना, आपण कदाचित त्यामागे दडलेल्या एका शेतकऱ्याच्या आयुष्याचा विचार करत नाही.
शरद माळोदे
पुण्याच्या एका चकचकीत मॉलमध्ये, जिथे आधुनिकतेचा डामडौल आणि शहरी जीवनाचा वेग अनुभवता येतो, तिथे एका क्षणासाठी थांबून विचार केला, तर एक विदारक सत्य आपल्या डोळ्यासमोर उभे राहते. १७० ग्रॅम पॉपकॉर्नसाठी ५६५ रुपये मोजताना, आपण कदाचित त्यामागे दडलेल्या एका शेतकऱ्याच्या आयुष्याचा विचार करत नाही. हेच पॉपकॉर्न ज्या मक्यापासून बनतात, तो मका पिकवण्यासाठी शेतकऱ्याने किती कष्ट घेतले असतील, किती घाम गाळला असेल, याचा विचारही आपल्या मनाला शिवत नाही. कारण, त्याच शेतकऱ्याला त्याच्या कष्टाच्या मक्यासाठी केवळ १५०० रुपये प्रति क्विंटल मिळतात. ही आकडेवारी केवळ आकड्यांचा खेळ नाही, तर ती एका भीषण वास्तवाची, एका खोल जखमेची आणि एका अस्वस्थ करणाऱ्या प्रश्नाची कहाणी आहे.
ज्या मक्याचे एक पाव (२५० ग्रॅम) मॉलमध्ये ८३१ रुपयांना विकले जाते, अर्धा किलोसाठी १६६२ रुपये आणि एक किलोसाठी ३३२४ रुपये मोजले जातात, त्याच मक्यासाठी शेतकऱ्याला क्विंटलमागे केवळ १५०० रुपये मिळतात. याचा अर्थ असा की, मॉलमध्ये एक क्विंटल मक्यापासून बनलेल्या पॉपकॉर्नची किंमत तब्बल ३,३२,३५० रुपये होते, तर शेतकऱ्याच्या हातात येतात फक्त १५०० रुपये! हा फरक केवळ आर्थिक नाही, तर तो सामाजिक विषमतेचा, धोरणांमधील त्रुटींचा आणि व्यवस्थेतील गंभीर दोषांचा आरसा आहे.
या आकडेवारीकडे पाहिल्यावर, मनात एकच प्रश्न येतो: या देशात शेतकरी जगेल कसा? ज्याच्या घामावर, ज्याच्या कष्टावर हे संपूर्ण अर्थचक्र फिरते, तोच शेतकरी आज आत्महत्या का करत आहे? मॉलमध्ये मिळणाऱ्या पॉपकॉर्नच्या प्रत्येक दाण्यात, त्या शेतकऱ्याच्या डोळ्यातील अश्रू आणि त्याच्या कुटुंबाची भूक दडलेली आहे. शहरी जीवनाच्या या झगमगाटात, आपण बळीराजाच्या वेदना विसरून गेलो आहोत का?
हे सरकार शेतकऱ्यांचे आहे की व्यापाऱ्यांचे, हा प्रश्न आज प्रत्येक शेतकऱ्याच्या मनात घर करून बसला आहे. शेतकरी रात्रंदिवस शेतात राबतो, निसर्गाच्या लहरीपणाशी झगडतो, कधी अतिवृष्टी तर कधी दुष्काळ, कधी कीड तर कधी रोगराई, या सगळ्या संकटांना तोंड देत तो धान्य पिकवतो. पण जेव्हा ते धान्य बाजारात येते, तेव्हा त्याला कवडीमोल भाव मिळतो. दुसरीकडे, तेच धान्य प्रक्रिया करून, पॅक करून, मॉलमध्ये अनेक पटींनी जास्त किमतीला विकले जाते. या नफ्यातील मोठा वाटा मध्यस्थांच्या आणि व्यापाऱ्यांच्या खिशात जातो, तर शेतकऱ्याच्या वाट्याला येते केवळ निराशा आणि कर्जबाजारीपणा.
शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या या केवळ आकड्या नाहीत, त्या प्रत्येक आत्महत्येमागे एक कुटुंब उद्ध्वस्त होते, अनेक स्वप्ने भंगतात आणि एक समाज म्हणून आपण अपयशी ठरतो. ही केवळ आर्थिक समस्या नाही, तर ती सामाजिक आणि नैतिक समस्या आहे. शेतकऱ्याला त्याच्या कष्टाचे योग्य मोल मिळाले नाही, तर तो शेती का करेल? जर शेतीच थांबली, तर आपल्याला अन्न कुठून मिळेल?
मान्सून लवकरच धडकणार : बातमी वाचा पुढील लिंकवर👉https://mahadesha.com/early-arrival-of-the-monsoon/
यावर गांभीर्याने विचार करण्याची वेळ आली आहे. केवळ घोषणा करून किंवा तात्पुरती मदत देऊन ही समस्या सुटणार नाही. शेतकऱ्याला त्याच्या उत्पादनाचे योग्य मूल्य मिळावे यासाठी ठोस धोरणे आखणे आवश्यक आहे. बाजारपेठेत पारदर्शकता आणणे, मध्यस्थांची साखळी कमी करणे, शेतकऱ्याला थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्याची संधी उपलब्ध करून देणे, आणि शेतीमालावर प्रक्रिया करून मूल्यवर्धन करण्याची क्षमता शेतकऱ्यांमध्ये निर्माण करणे, हे आजच्या काळाची गरज आहे.
महत्त्वपूर्ण बातम्या, घडामोडी वाचण्यासाठी या लिंकवर क्लिक करा👉https://mahadesha.com/
मॉलमधील पॉपकॉर्नच्या प्रत्येक दाण्यातून, आपल्याला शेतकऱ्याच्या वेदनांचा आवाज ऐकू आला पाहिजे. तो आवाज ऐकून, आपण सर्वांनी एकत्र येऊन या बळीराजाला वाचवण्यासाठी प्रयत्न केले पाहिजेत. कारण, शेतकरी जगला तरच आपण जगू!
