Cucumber and bitter gourd crops scorched due to pesticide spraying. : औषध फवारणीने काकडी-कारल्याचे पीक जळाले: शेतकऱ्याची कृषी विभागाकडे धाव
अमोल साळवे
मलकापूर पांग्रा: शेती व्यवसाय हा निसर्गाच्या लहरीपणावर अवलंबून असतोच, पण कधीकधी मानवी चुकांमुळेही शेतकऱ्याला मोठे नुकसान सोसावे लागते. अशीच एक हृदयद्रावक घटना मलकापूर पांग्रा येथील ढोरव्ही गावात घडली आहे, जिथे एका शेतकऱ्याचे काकडी आणि कारल्याचे पीक औषध फवारणीमुळे जळून खाक झाले आहे. या घटनेने शेतकरी सिध्देश्वर सखाराम सोळुंके यांच्यावर दुःखाचा डोंगर कोसळला असून, त्यांनी कृषी विभागाकडे न्याय आणि नुकसानभरपाईची मागणी केली आहे.
काय आहे नेमके प्रकरण
सिध्देश्वर सोळुंके यांनी आपल्या एक एकर शेतीत मोठ्या मेहनतीने काकडी आणि कारल्याची लागवड केली होती. पिकांची चांगली वाढ व्हावी, यासाठी त्यांनी मलकापूर पांग्रा येथील जगदंबा कृषी सेवा केंद्रातून ‘टॉनिक’ म्हणून काही औषधे खरेदी केली. शेतकऱ्याच्या म्हणण्यानुसार, त्यांनी चांगली वाढ होणारे टॉनिक मागितले असता, कृषी सेवा केंद्राने त्यांना चुकीची औषधे दिली. या औषधांची फवारणी करताच, त्यांच्या शेतातील सुमारे ८० टक्के काकडी आणि कारल्याचे पीक अक्षरशः जळून गेले. या अनपेक्षित नुकसानीमुळे सोळुंके यांना जवळपास १ लाख रुपयांचे आर्थिक नुकसान झाल्याचा दावा त्यांनी केला आहे.
कृषी सेवा केंद्राकडून निराशा
या गंभीर प्रकारानंतर सोळुंके यांनी तात्काळ संबंधित कृषी सेवा केंद्र चालकाशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, त्यांना समाधानकारक प्रतिसाद मिळाला नाही, असे त्यांनी आपल्या तक्रारीत नमूद केले आहे. या दुर्घटनेमुळे आधीच आर्थिक अडचणीत असलेला शेतकरी आणखीनच संकटात सापडला आहे.
कृषी विभागाकडे न्यायाची मागणी
या सर्व प्रकारानंतर, सिध्देश्वर सोळुंके यांनी १० जुलै रोजी तालुका कृषी अधिकारी, सिंदखेडराजा यांच्याकडे लेखी तक्रार दाखल केली आहे. त्यांनी कृषी विभागाला या प्रकरणाची सखोल चौकशी करण्याची विनंती केली आहे. त्यांची मागणी आहे की, कृषी विभागाने प्रत्यक्ष शेताची पाहणी करून औषधांची गुणवत्ता, फवारणीची पद्धत आणि झालेल्या नुकसानीची वस्तुनिष्ठ तपासणी करावी. तसेच, या प्रकरणात दोषी आढळणाऱ्यांवर योग्य ती कारवाई करून त्यांना नुकसानभरपाई मिळवून द्यावी.
कृषी विभागाची भूमिका आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांचा पाठिंबा
या संदर्भात कृषी सहाय्यक अधिकारी, मलकापूर पांग्रा येथील के. आर. राजपूत यांनी सांगितले की, “सदर निवेदन कार्यालयात पोहोचले असून, वरिष्ठांच्या सूचना आल्यानंतर पंचनामा केला जाईल. पूर्ण चौकशी झाल्यानंतर शेतकऱ्याला मदत मिळवून देण्यात येईल.”
या घटनेने ढोरव्ही येथील सामाजिक कार्यकर्ते बाळासाहेब पवार यांनीही तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. त्यांनी म्हटले आहे की, “शेतकरी आधीच मेटाकुटीला आलेला असून, संबंधित शेतकऱ्याचे लाखोचे नुकसान झालेले आहे. यास जबाबदार संबंधित कृषी सेवा केंद्र आहे. तरी तात्काळ शेतकऱ्यास मदत मिळवून कृषी विभागाने द्यावी आणि केंद्र चालकावर कारवाई करण्यात यावी, अन्यथा लोकशाही मार्गाने आंदोलन करण्यात येईल.”
या घटनेमुळे कृषी सेवा केंद्रांच्या जबाबदारीचा आणि औषधांच्या गुणवत्तेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. शेतकऱ्यांच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी आणि अशा घटनांना आळा घालण्यासाठी कृषी विभागाने कठोर पावले उचलणे गरजेचे आहे. सिध्देश्वर सोळुंके यांना न्याय मिळवून देण्यासाठी आणि त्यांच्या नुकसानीची भरपाई करण्यासाठी प्रशासनाने तातडीने कार्यवाही करावी, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
