Diarrhea outbreak in Nageshwadi : नागेशवाडीतील डायरियाचा उद्रेक: प्रशासनाच्या ढिसाळ कारभाराचा बळी ठरतेय आदिवासी वस्ती
आसिफ शहा
डोणगाव : बुलढाणा जिल्ह्यातील मेहकर तालुक्यातील आदिवासीबहुल नागेशवाडी गाव सध्या डायरियाच्या भीषण उद्रेकाने ग्रासले आहे. गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या या साथीने गावातील आरोग्य व्यवस्था आणि प्रशासनाच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. महादेशाने १५ मे रोजी या गंभीर परिस्थितीवर प्रकाशझोत टाकल्यानंतर प्रशासनाला जाग आली असली तरी, त्यांच्या उपाययोजना अपुऱ्या आणि ढिसाळ असल्याचे चित्र आहे.
सतत वाढणारी रुग्णसंख्या आणि अपुऱ्या सोयीसुविधा
१५ आणि १६ मे रोजी ४५ डायरिया रुग्णांना मेहकर ग्रामीण रुग्णालय आणि जानेफळ प्राथमिक आरोग्य केंद्रात दाखल करण्यात आले होते. मात्र, १७ मे रोजी सकाळी पुन्हा सहा नवीन रुग्णांना अस्वस्थ वाटू लागल्याने त्यांना उपचारासाठी मेहकर ग्रामीण रुग्णालयात पाठवण्यात आले. राहुल ढोके, रंजना ढोके, नागेश मेटांगे, राजू डाखोरे, विश्वनाथ मेटांगे आणि अनिता डाखोरे या रुग्णांना जानेफळ येथील प्राथमिक आरोग्य केंद्रात दाखल करण्यात आले आहे. ही वाढती रुग्णसंख्या परिस्थितीचे गांभीर्य अधोरेखित करते.
गावात प्रथमोपचारासाठी एक टीम तैनात करण्यात आली असली तरी, मूलभूत सुविधांचा अभाव ही मोठी समस्या बनली आहे. अंगणवाडी केंद्रात तात्पुरता दवाखाना थाटण्यात आला आहे, परंतु रात्रीच्या वेळी तिथे विजेची सोय नाही. सोलार लाईट असल्याने केवळ दिवसा प्रकाश असतो, रात्री मात्र अंधार असतो. अशा परिस्थितीत रुग्णांवर उपचार कसे होणार, हा प्रश्न अनुत्तरित आहे.
दूषित पाणी आणि प्रशासनाची उदासीनता
नागेशवाडीतील डायरियाच्या उद्रेकाचे मूळ दूषित पाण्यात असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. गावातील विहिरीशेजारी गटार साचले होते, ज्यात डुकरे बसत होती आणि त्या गटारातील पाणी विहिरीत झिरपत होते. १६ मे रोजी हे गटार मुरुम टाकून बुजवण्यात आले असले तरी, तोपर्यंत खूप उशीर झाला होता.
घाटबोरी ग्रामपंचायतीने १६ मे रोजी प्रत्येक घरात २० लिटर आर.ओ. पाणी दिले होते, परंतु १७ मे रोजी हे पाणी दुपारी १२ वाजता पोहोचले. तोपर्यंत ज्यांच्या घरातील पाणी संपले होते, त्यांना पुन्हा त्याच दूषित विहिरीचे पाणी पिण्यास भाग पडावे लागले. डॉक्टरांनी ओआरएस टाकून भरपूर पाणी पिण्याचा सल्ला दिला असला तरी, पिण्याच्या शुद्ध पाण्याची उपलब्धताच नसल्याने हा सल्ला निरर्थक ठरत आहे. ग्रामपंचायतीने ‘जेव्हा लागेल तेव्हा पाणी देऊ’ असे सांगितले असले तरी, वेळेवर पाणी न मिळाल्याने नागरिकांना पुन्हा दूषित पाण्याचा आधार घ्यावा लागला.
प्रशासनाच्या संवेदनशीलतेवर प्रश्नचिन्ह
प्रशासनाच्या संवेदनशीलतेचा एक नमुना म्हणजे, ज्या जिल्हा परिषद शाळेच्या खोलीत उपचार करायचे आहेत, तिथे लाईटची सोय नाही. युद्धपातळीवर काम करण्याची आवश्यकता असताना, प्रशासनाकडून अशी ढिसाळ तयारी होत असल्याने ग्रामीण भागातील लोकांचे आरोग्य धोक्यात येत आहे. बुलढाणा येथून वैद्यकीय अधिकाऱ्यांची टीम, तालुका वैद्यकीय अधिकारी आणि देऊळगाव साखरशा येथील टीम सध्या नागेशवाडीत तळ ठोकून असली तरी, मूलभूत सुविधांची वानवा कायम आहे.
या गंभीर परिस्थितीत ॲडव्होकेट माधुरी पवार यांनी जानेफळ येथील प्राथमिक आरोग्य केंद्रात उपचार घेत असलेल्या नागेशवाडीतील रुग्णांच्या जेवणाची संपूर्ण जबाबदारी स्वीकारली आहे. त्या स्वतः आपल्या टीमसह रुग्णांच्या सेवेसाठी हजर आहेत. त्यांच्या या प्रयत्नांमुळे रुग्णांना काही प्रमाणात दिलासा मिळत असला तरी, प्रशासनाच्या उदासीनतेमुळे नागेशवाडीतील जनतेच्या समस्या सुटता सुटेनाशा झाल्या आहेत.
आणखी बातम्या वाचण्यासाठी खाली लिंक क्लिक करा https://mahadesha.com/
नागेशवाडीतील हा डायरियाचा उद्रेक केवळ एक आरोग्य संकट नाही, तर प्रशासनाच्या ढिसाळ कारभाराचा आणि ग्रामीण भागातील मूलभूत सुविधांच्या अभावाचा आरसा आहे. यावर तातडीने आणि प्रभावी उपाययोजना न केल्यास परिस्थिती आणखी चिघळण्याची भीती आहे.
