Strict measures for a plastic-free Buldhana : प्लास्टिकमुक्त बुलढाणासाठी कडक पावले
उघड्यावर प्लास्टिक फेकणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई; नियमांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याचे सीईओ गुलाब खरात यांचे आदेश
बुलढाणा, दि. ६: पर्यावरणाचे संरक्षण आणि स्वच्छतेला चालना देण्यासाठी बुलढाणा जिल्हा प्रशासनाने एक महत्त्वाकांक्षी पाऊल उचलले आहे. जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी, गुलाब खरात यांनी जिल्ह्यातील सर्व पंचायत समित्या आणि ग्रामपंचायतींना प्लास्टिक कचरा व्यवस्थापन नियमांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याचे कठोर निर्देश दिले आहेत. या निर्णयामुळे ‘प्लास्टिकमुक्त बुलढाणा’ हे उद्दिष्ट साध्य करण्याच्या दिशेने जिल्ह्याने एक निर्णायक वाटचाल सुरू केली आहे.
कठोर नियमावली आणि दंडात्मक कारवाई
घनकचरा व्यवस्थापन नियम २०२६ आणि प्लास्टिक कचरा व्यवस्थापन नियमांचे काटेकोर पालन करण्यावर भर देण्यात आला आहे. या नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई करण्याच्या स्पष्ट सूचना परिपत्रकाद्वारे जारी करण्यात आल्या आहेत. या परिपत्रकानुसार, जिल्ह्यातील सर्व ग्रामपंचायतींनी एकेरी वापरातील प्लास्टिकवर प्रभावी नियंत्रण ठेवणे, प्लास्टिक कचऱ्याचे स्रोतस्थानी वर्गीकरण, संकलन, पुनर्वापर आणि शास्त्रोक्त विल्हेवाट यावर विशेष लक्ष केंद्रित करावे लागणार आहे. याव्यतिरिक्त, नागरिकांमध्ये प्लास्टिकमुक्त जीवनशैलीबाबत जनजागृती करण्यासाठी विविध उपक्रम राबविण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत.
मुख्य कार्यकारी अधिकारी गुलाब खरात यांनी सर्व गटविकास अधिकारी, ग्रामपंचायती आणि संबंधित विभागांना समन्वयाने काम करून ‘प्लास्टिकमुक्त बुलढाणा’ हे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी विशेष प्रयत्न करण्याचे आवाहन केले आहे.
ग्रामपंचायतींवरील महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या
या मोहिमेत ग्रामपंचायतींची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असणार आहे. त्यांच्यावर खालील प्रमुख जबाबदाऱ्या सोपवण्यात आल्या आहेत:
• प्लास्टिक कचऱ्याचे स्रोतस्थानी वर्गीकरण, संकलन, साठवणूक व वाहतूक सुनिश्चित करणे.
• पुनर्वापरयोग्य प्लास्टिक अधिकृत प्रक्रिया केंद्राकडे पाठविणे.
• ग्रामस्थ, शाळा, बचत गट आणि विविध संस्थांमध्ये जनजागृती करणे.
• प्लास्टिक कचरा उघड्यावर जाळण्यास प्रतिबंध करणे.
• रस्ते, नाले आणि जलस्त्रोतांमध्ये प्लास्टिक टाकण्यास मज्जाव करणे.
• ग्रामीण भागात प्लास्टिक कचरा व्यवस्थापनासाठी आवश्यक सुविधा उभारणे.
• जत्रा, उत्सव, विवाह व धार्मिक कार्यक्रमांतील प्लास्टिक कचऱ्याचे व्यवस्थापन बंधनकारक करणे.
• आठवडी बाजारातील व्यापाऱ्यांशी संवाद साधून कापडी पिशव्यांच्या वापराला प्रोत्साहन देणे.
• स्वच्छता कर आकारणी, शाळकरी मुलांचा सहभाग वाढविणे आणि माहिती फलक उभारून जनजागृती करणे.
• प्लास्टिक बंदीचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई करणे.
नियम मोडल्यास कठोर दंड
या नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर दंडात्मक कारवाईची तरतूद करण्यात आली आहे:
• सार्वजनिक ठिकाणी प्लास्टिक कचरा फेकल्यास ₹१०० ते ₹५०० दंड.
• प्लास्टिक कचरा जाळल्यास ₹५०० ते ₹२,००० दंड.
• अनधिकृतपणे प्लास्टिक कचरा टाकल्यास ₹५०० ते ₹५,००० दंड.
• बंदी असलेल्या एकेरी वापराच्या प्लास्टिक वस्तूंचा वापर, साठा किंवा विक्री केल्यास ₹१,००० ते ₹५,००० दंड; पुनरावृत्ती झाल्यास दुप्पट दंड.
• वारंवार नियमांचे उल्लंघन केल्यास ₹२५,००० पर्यंत दंड आणि तीन महिन्यांपर्यंत कारावासाची तरतूद.
उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी (पाणीपुरवठा व स्वच्छता) सतीश देशमुख यांनी नागरिक, ग्रामपंचायती आणि सर्व संबंधित यंत्रणांनी प्लास्टिक कचरा व्यवस्थापनाचे नियम काटेकोरपणे पाळून ‘प्लास्टिकमुक्त बुलढाणा’ अभियान यशस्वी करण्यासाठी सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे आवाहन केले आहे. हा निर्णय केवळ प्रशासकीय आदेश नसून, तो बुलढाणा जिल्ह्याच्या उज्ज्वल आणि स्वच्छ भविष्यासाठी टाकलेले एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
